Duygularınızı Kontrol Etmekte Neden Zorlanıyorsunuz?

Duygular çoğu zaman bir misafir gibi gelir; kapınızı çalmadan çıkar ya da hiç beklemediğiniz bir anda içeri girer. Bu yüzden duygu düzenleme süreçleri, herkesin yaşamında öğrenilen ve zamanla gelişen bir beceri olarak düşünülür (Gross, 2015). Örneğin öfke kontrolü konusunda zorlandığınızı fark ediyorsanız, bu durum bazen geçmiş deneyimlerin bıraktığı izlere, bazen de anlık baskıların yarattığı yoğunluğa işaret ediyor olabilir.

İnsanın duygularını kontrol etmekte zorlanmasının bir nedeni, zihnin kontrol etmeye duyduğu doğal eğilimdir. Belirsizlik çoğu zaman içsel bir huzursuzluk yaratır; bu yüzden insanlar kontrol duygusunu bir güven alanı olarak görür (Rotter, 1966). Yaşamın her alanında tam kontrol kurmanın mümkün olmadığını bilsek bile, zihnimiz yine de öngörü arar. Bu öngörü arayışı, aslında kişinin kendini korumaya yönelik içsel bir eğilimidir. Duygular söz konusu olduğunda da benzer bir süreç işler. Bir duyguyu kontrol etmeye çalışmak çoğu zaman onu bastırmak değil, anlamlandırarak düzenlemek anlamına gelir. Yani kontrol ihtiyacı, kişinin içsel düzenini kurma çabasının bir parçası olarak düşünülebilir. Ancak duygular mekanik bir yapıda değildir. Bazen akışkan, bazen inişli çıkışlı, bazen de ani olabilir. Stres yönetimi de bu noktada önemli bir rol oynar. Günlük yaşamda yaşanan küçük kırılmalar, fark edilmediğinde birikerek duyguların daha sert ve ani yükselmesine sebep olabilir. Bu durum, bedenin doğal alarm sisteminin fazla çalışması gibi düşünülebilir (McEwen, 2007).

Duygusal zeka bu sürecin görünmez pusulasıdır. Duyguları fark etmek, anlamlandırmak ve ihtiyaçlarını anlamaya çalışmak duygusal dayanıklılığı arttırabilir (Mayer, Salovey & Caruso, 2008). Bazen bu pusula kararıp yön göstermeyebilir, bu da çoğu insanın zaman zaman yaşadığı geçici bir karmaşa olarak görülebilir. Duygularınız kontrol etmekte zorlanmanız, zayıflık değil, anlaşılması gereken bir hikayenin kapısını aralayabilir.

Kaynakça
Gross, J. J. (2015). Emotion regulation: Current status and future prospects.
McEwen, B. (2007). Physiology and neurobiology of stress.
Mayer, J. D., Salovey, P., & Caruso, D. (2008). Emotional intelligence: New ability or eclectictraits