Erteleme Alışkanlığından Nasıl Kurtulabilirsiniz?
Erteleme, çoğu zaman yapılması gereken bir işi bilinçli olarak sonraya bırakmak gibi görülebilir. Oysa bu davranışın arkasında çoğu zaman psikolojik nedenler yer alır. Bir işi ertelediğimizde sıkça “motivasyonum yok” deriz; ancak motivasyon eksikliği çoğu zaman neden değil, bir sonuçtur (Steel, 2007).
Erteleme herkes için aynı şekilde yaşanmayabilir. Kimi kişiler kaygılandığında, kimileri mükemmel yapma isteğiyle, kimileri ise nereden başlayacağını bilemediği için erteler. Bu nedenle erteleme yalnızca zaman yönetimi ile ilgili değil, aynı zamanda duygularla da ilişkilidir (Sirois& Pychyl, 2013).
Birçok kişi ertelemeyi zaman yönetimi sorunu olarak görse de, yapılacaklar listesi ne kadar düzenli olursa olsun zihinsel yorgunluk ve içsel baskı ertelemeyi tetikleyebilir. Bu durumda erteleme, kişiye kısa süreli bir rahatlama sağlayan bir başa çıkma biçimi haline gelebilir (Sirois & Pychyl,2013).
Ertelemenin önemli nedenlerinden biri de mükemmeliyetçiliktir. “Ya tam yaparım ya hiç” düşüncesi, işe başlamayı zorlaştırır ve kaçınmayı artırır (Steel, 2007). Bu noktada üretkenliği yeniden tanımlamak faydalı olabilir. Üretkenlik her zaman büyük hedefleri tamamlamak değil, bazen sadece işe başlamaktır.
“Bugün bu iş için beş dakika ne yapabilirim?” sorusu, zihinsel yükü azaltabilir ve ilerleme hissini güçlendirebilir (Amabile & Kramer, 2011). Motivasyon çoğu zaman eylemden önce değil, eylemden sonra ortaya çıkar.
Bu nedenle “istek gelince yaparım” düşüncesi, ertelemeyi sürdüren bir döngü yaratabilir. Küçük bir adım atmak, devam etme olasılığını artırır (Baumeister & Tierney, 2011).
Erteleme alışkanlığı, kişinin kendisiyle kurduğu ilişkiyle de bağlantılıdır. Sert ve eleştirel bir iç ses kaçınmayı beslerken, daha anlayışlı bir iç dil geliştirmek ertelemeyi azaltabilir. Erteleme bir karakter kusuru değil; çoğu zaman zorlanmanın ve duygusal yükün bir göstergesidir (Sirois & Pychyl, 2013).
Kaynakça
• Amabile, T. M., & Kramer, S. J. (2011). The progress principle.
• Baumeister, R. F., & Tierney, J. (2011). Willpower: Rediscovering the greatest human strength.
• Sirois, F. M., & Pychyl, T. A. (2013). Procrastination and the priority of short-term mood regulation.
• Steel, P. (2007). The nature of procrastination: A meta-analytic and theoretical review.
