Şema Terapi Nedir, Nasıl Çalışır?
Biz insanlar, doğduğumuz andan itibaren birçok kişi ve yerle karşılaşır, büyür ve gelişiriz. Büyürken çevremizle iletişim kurar, onlardan gelen iletileri kendimizce alır ve yorumlarız. İşte bu noktada şemalar oluşmaya başlar.
Şemalar, çevremizde yaşadığımız olayları algılamamızı ve bu olaylara nasıl tepki vereceğimizi belirleyen zihinsel süreçlerdir. Özellikle erken yaşlarda yaşadığımız sorunlar ve bu sorunları nasıl anlamlandırdığımız, şemalarımız üzerinde belirleyici bir rol oynar. Sahip olduğumuz şemalar, yaşadığımız sorunları nasıl değerlendirdiğimizi ve onlarla nasıl başa çıktığımızı etkiler.
Şema Terapi yöntemi, çocukluk ve ergenlik dönemindeki olumsuz yaşantılarımızın bugünkü hayatımız üzerinde etkili olduğuna inanır. Bu terapi yöntemi, bireyin uyum bozucu şemalarını fark etmesini ve bunları sağlıklı stratejilerle değiştirebilmesini hedefler.
Şema Terapi, kişilerin erken dönemde karşılanmamış duygusal ihtiyaçlarını fark etmelerine ve bu eksikliklerle sağlıklı bir şekilde baş edebilme becerisi kazanmalarına yardımcı olur. Ayrıca bireylerin kendi duygusal dünyalarından kopmamalarını, yaşadıkları olumsuz durumların farkına varmalarını ve geçmişteki duygusal ihtiyaçlarını belirleyerek, bu ihtiyaçlar doğrultusunda kendi zihinsel ve yaşamsal bağlantılarını anlamalarını amaçlar.
Şema Terapi Yönteminde İşlenen Erken Dönem Şemaları Nelerdir?
– Ayrılma ve Reddedilme: Terk edilme, duygusal yoksunluk, güvensizlik ve sosyal izolasyon şemalarını içerir.
– Zedelenmiş Özerklik ve Başarısızlık: Tehditler karşısında dayanıksızlık, başarısızlık, bağımlılık, yetersizlik, iç içelik ve yapışıklık şemalarını barındırır.
– Zedelenmiş Sınırlar: Haklılık ve üstünlük ile yetersiz öz denetim şemalarından oluşur.
– Başkalarına Yönelimlilik: Boyun eğicilik, kendini feda etme ve onay arayıcılık gibi şemalara neden olur.
– Aşırı Uyarılma ve Bastırılmışlık: Karamsarlık, cezalandırma, duyguları bastırma ve yüksek standartlar içerir.
Şema Terapi de, bireyin davranışlarının kökenine inilir ve şemalarını fark etmesi sağlanır. Kişinin kendi bireysel şemalarını keşfetmesi ve doğru stratejiler geliştirmesi ile süreç devam eder. Danışan ve terapist arasında kurulan terapötik bağın sağladığı güven ortamıyla birlikte, Şema Terapi bireyin kendini daha iyi anlamasına yardımcı olur.
